Starstuff EP. 62: ผ่าพิภพ (ดวงจันทร์) ไททัน ตอนที่ 1

ดวงจันทร์ไททัน ดวงจันทร์บริวารที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ ซึ่งมีความน่าสนใจเป็นอย่างมากในแง่มุมทางวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์จากปรากฏการณ์บนพื้นผิวดาวและชั้นบรรยากาศของมัน

ลองจินตนาการภาพของดาวเคราะห์ขึ้นมาซักดวง บางคนอาจจะคิดภาพดาวคล้าย ๆ กับดาวอังคาร แห้งแล้ง เป็นทะเลทราย เหมือนดาว Arrakis ในเรื่อง Dune หรือ อาจจะนึกภาพดาวโง่ ๆ มีแต่ก้อนหิน เหมือนดวงจันทร์ของเรา ไม่มีบรรยากาศ ไม่มีอะไรน่าสนใจ ลองเคว้งคว้างในอวกาศไปวัน ๆ ไม่มีอะไรจะน่าสนใจเท่าโลกใบนี้ ที่มีน้ำ มีภูเขา มีทวีปต่าง ๆ และมีภูมิอากาศที่แตกต่างกันไป

ห่ะ แต่ถ้าคุณคิดแบบนี้ คุณโดน Bias จากการสำรวจอวกาศหลอกเข้าให้แล้ว อย่าลืมว่าดาวดวงแรกที่มีภาพถ่ายออกมาเยอะ ๆ ให้เราเห็นชัด ๆ ก็คือดวงจันทร์ ซึ่งภาพมันส่ออออกมาให้ดวงจันทร์เป็นก้อนหินโง่ ๆ ดังนั้นถ้าให้เด็กวาดภาพดาวในอวกาศ เราก็จะวาดดาวหินโง่ ๆ แล้วก็มีมนุษย์ต่างดาวตัวเขียว ๆ (ซึ่ง มนุษย์ต่างดาวมันจะไปอยู่บนดาวนั้นทำไมวะถ้ามันไม่มีอะไร) นั่นเพราะเราเสพติดภาพดวงจันทร์ในยุค Apollo นั่นเอง หรือดีหน่อย เราก็อาจจะเสพติดภาพจากยานสำรวจดาวอังคารทั้งหลาย จนวาดภาพดาวทะเลทรายแห้งแล้ง

ที่เหลือ เราก็จะคุ้นชินกับภาพของดาวแบบเป็นก้อน ๆ ทั้งดวงไปเลย ก็จะบอกว่า ดาวเสาร์มีวงแหวน สวยจัง ดาวพฤหัสบดี เป็นดาวแก๊สโง่ ๆ ไม่มีพื้นผิว ไม่น่าสนใจ ก็ว่ากันไปนั่น แต่แท้จริงแล้ว เราลืมไปหรือเปล่าว่า ดาวทุกดวงมันมีที่มาที่ไป และระบบทั้งระบบของมันซ่อนอยู่

ภาพถ่ายล่าสุดของ กล้อง James Webb ที่ถ่ายภาพดวงจันทร์ Titan ของดาวเสาร์ ทำให้เราอยากชวนทุกคนมาคุยเรื่องนี้กัน ซึ่งเราอยากจะบอกว่า “พวกแกจะมองดาวเป็นก้อน ๆ อย่างเดียวไม่ได้” ต้องมองไปที่องค์ประกอบของมันด้วย ด้านในเป็นธาตุอะไร อดีต ปัจจุบัน อนาคต ของมันเป็นอย่างไร โอเค มันอาจจะฟังดูไม่น่าสนใจ แต่ถ้าเราบอกว่า ไททันมีทะเลสาบ มีแม่น้ำรินไหล มีฝนตก มีภูเขา มีทุกอย่างเหมือนกับโลกของเรา เพียงแต่ว่า น้ำที่ว่านั่นไม่ใช่น้ำแบบ ไฮโดรเจนออกซิเจน (น้ำ H2O) แต่เป็น มีเทน (CH4) เหลวต่างหาก

เวลาที่เราจะมองดาว เราอยากให้ทุกคนมองทั้งระบบ นั่นหมายความว่า องค์ประกอบทางเคมี (ธาตุต่าง ๆ), ความดัน, อุณหภูมิ มันส่งผลต่อหน้าตาของดาวดวงนั้นเต็ม ๆ เราเรียกวิธีการมองแบบนี้ว่า “Planetary Science” หรือวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์

แค่เรามีข้อมูลเล็กน้อยเกี่ยวกับมัน ไม่ได้แปลว่ามันไม่น่าสนใจ เราจึงอยากชวนทุกคนมาฟัง Podcast ตอนนี้ แล้วเชื่อว่าทุกคนจะมองดาวทั้งดวงเป็นระบบมากขึ้น

เตรียมตัวออกสำรวจดวงจันทร์ไททันไปกับ เติ้ล – ณัฐนนท์ ดวงสูงเนิน และ ปั๊บ – ชยภัทร อาชีวระงับโรค ได้ในพอดคาสต์ตอนนี้

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับตอนนี้: