หลายคนอาจคุ้นชื่อ Genomics Thailand ในฐานะ “โครงการระดับชาติ” ที่พยายามถอดรหัสพันธุกรรมของคนไทยเพื่อยกระดับระบบสาธารณสุข แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ ถ้าเอาเรื่องที่ดูไกลตัวระดับ DNA มาวางไว้ตรงหน้าเรา มันจะเล่าอะไรเกี่ยวกับ “ตัวเรา” ได้บ้าง และมันจะเปลี่ยนวิธีที่เรามองสุขภาพ ชีวิต หรือแม้กระทั่งอนาคตของมนุษย์อย่างไร คำถามเหล่านี้กำลังจะถูกหยิบขึ้นมาคุยกันอย่างจริงจังในงาน GENOMICS DAY 2026 : From Legacy to Liberty งานที่พยายามทำให้พันธุศาสตร์ไม่ใช่แค่เรื่องของห้องแล็บ แต่เป็นเรื่องของชีวิตประจำวัน
งานนี้จัดโดย สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข หรือ สวรส. ซึ่งเป็นหนึ่งในแกนสำคัญของโครงการ Genomics Thailand โดยตัวงานถูกออกแบบให้เป็นทั้งพื้นที่สื่อสารวิทยาศาสตร์และพื้นที่ทดลองทางความคิด ว่าในโลกที่เราสามารถ “อ่าน” และอาจ “เขียน” DNA ได้มากขึ้นเรื่อย ๆ สังคมควรจะเดินไปทางไหนต่อ
สิ่งที่น่าสนใจคือ งานนี้ไม่ได้พยายามเล่า Genomics แบบ Textbook แต่ใช้ Format ที่ใกล้กับ Science Communication สมัยใหม่มากขึ้น ตั้งแต่เวทีเสวนา นิทรรศการ ไปจนถึง interactive experience ที่เปิดให้ผู้เข้าชมมีส่วนร่วมโดยตรง เช่น การตั้งคำถามพื้นฐานว่า “เราสามารถรู้อนาคตจาก DNA ได้จริงหรือไม่” ซึ่งจริง ๆ แล้วเป็นคำถามที่อยู่ตรงกลางระหว่าง Biology, Statistics และ Philosophy มากกว่าจะมีคำตอบแบบขาวดำ
ในเชิงเนื้อหา ผู้เข้าร่วมจะได้เห็นตั้งแต่การประยุกต์ใช้ Genomics ในโลกจริง เช่น การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) การวิเคราะห์ DNA ในงานนิติวิทยาศาสตร์ (Genomics Detective) ไปจนถึงคำถามที่ไปไกลกว่านั้น เช่น เมื่อ DNA ไม่ได้เป็นแค่รหัสชีวิต แต่กลายเป็น “Medium ของข้อมูล” มนุษย์สามารถใช้มันเป็น Storage ของอารยธรรมได้หรือไม่ ซึ่งเป็นแนวคิดเดียวกับ DNA data storage ที่เริ่มถูกพูดถึงในวงการ Bioinformatics และ Space Exploration มากขึ้นเรื่อย ๆ
อีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจคือการพยายามเชื่อมโลกวิชาการเข้ากับวัฒนธรรมร่วมสมัย เช่น การจัดกิจกรรม Cosplay ในธีม Geno-Fusion หรือเกมแนว Investigative ที่ให้ผู้เข้าร่วม “เล่นเป็นนักสืบ DNA” เพื่อเข้าใจหลักการของ Genomics ผ่านประสบการณ์จริง ซึ่งสะท้อนว่า Science Communication ในยุคนี้อาจไม่ใช่แค่การอธิบายให้เข้าใจ แต่ต้องทำให้ “รู้สึก” และ “มีส่วนร่วม” ด้วย
ภายในงานยังมี Speaker จากหลายมิติ ตั้งแต่แพทย์ นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ ไปจนถึง Content Creator ที่หลายคนน่าจะคุ้นเคย เช่น หมอตังค์–มรรคพร จากเวรชันสูตร, หมอเอ้ว–ชัชพล, ทีม The Dark Lab และทีม Spaceth.co ที่จะพาไปมอง Genomics ในบริบทที่กว้างขึ้น ตั้งแต่ระดับร่างกายมนุษย์ ไปจนถึงระดับอารยธรรมและอนาคตของข้อมูล
ในวันแรกของงาน วันเสาร์ที่ 25 เมษายน 2026 เวทีเสวนาจะเริ่มเข้มข้นตั้งแต่ช่วงเที่ยง
2:00–12:30 จะเป็นเสวนาหัวข้อ “จีโนมิกส์: รู้อนาคตจากรหัสลับในตัวเรา” พูดโดย ศ.นพ.มานพ พิทักษ์ภากร อาจารย์ประจำสาขาวิชาเวชพันธุศาสตร์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ และหัวหน้าศูนย์จีโนมิกส์ศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ ศ.นพ.วรศักดิ์ โชติเลอศักดิ์ ผู้อำนวยการศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านเวชพันธุศาสตร์ และรองคณบดีฝ่ายวิจัย คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมี โจอี้ ชัยยุทธ กิติชัยวัฒน์ เป็นผู้ดำเนินรายการ
12:45–13:30 จะเป็นช่วงสนทนาและเล่าเรื่องในหัวข้อ “GENOMICS Detective: แกะรอยรหัสฆาตกร ดีเอ็นเอไม่เคยโกหกใคร” โดย นพ.มรรคพร ขัติยะทองคำ (หมอตัง) และ ศ.นพ.อภิชัย คงพัฒนะโยธิน จากภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดำเนินรายการโดย โจอี้ ชัยยุทธ กิติชัยวัฒน์
13:50–14:20 จะเป็นหัวข้อ “วิทยาศาสตร์การแพทย์ เปลี่ยนชีวิต” โดย รศ.พญ.กิติวรรณ โรจนเนืองนิตย์ ตัวแทนมูลนิธิเพื่อผู้ป่วยโรคหายาก และกุมารแพทย์โรคพันธุกรรม คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ ผู้ป่วยโรคหายากหรือผู้ปกครองผู้ป่วยโรคหายากโดยมี อ้อ วัชราภรณ์ สัญญา เป็นผู้ดำเนินรายการ
14:30–15:30 กับช่วงพิเศษหัวข้อ “DNA as The Next Data Storage Can It Store Civilization Beyond Earth เมื่อ DNA ไม่ใช่แค่รหัสชีวิต แต่คือที่เก็บข้อมูลของอารยธรรม มนุษย์จะฝากความรู้ไว้ข้ามโลกได้จริงหรือ” ซึ่งจะพูดโดย เติ้บ ณัฐนนท์ ดวงสูงเนิน บรรณาธิการบริหารสื่อออนไลน์ Spaceth.co, เช้งจ์ โชติวัฒน์ จิตต์ประสงค์ นักเทคโนโลยีและหัวหน้าทีมวิทยาศาสตร์ Spaceth.co และ เอิร์ธ ศรัณย์ สีหานาม วิศวกรอวกาศจากราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ดำเนินรายการโดย ดร.แทนไท ประเสริฐกุล
15:50–16:30 กับหัวข้อ “Genomics Uncut: เปิดโลก(ชีวิต)จริง จีโนมิกส์…เรียนไปทำอะไรบ้าง?” โดย นพ.วุทธิชาติ กมลวิศิษฎ์ กุมารเวชศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย, ดร.นพ.พริษฐ์ วงศ์กิตติโชติ จากคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และ ดร.ณัฐวดี ปัญญาอินทร์ จากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ดำเนินรายการโดย อ้อ วัชราภรณ์ สัญญา
ส่วนในวันที่สอง วันอาทิตย์ที่ 26 เมษายน 2026 เวทีเสวนาจะเน้นการเล่าเรื่องให้เข้าถึงง่ายและโยงไปสู่คำถามของอนาคตมากขึ้น
12:00–12:30 จะเป็นหัวข้อ “ถอดรหัสปริศนาแห่งชีวิต (The DNA Story: From Pus to Precision)” พูดโดยเพจ The Dark Lab – ห้องแล็บลึกลับ และดำเนินรายการโดย อ้อ วัชราภรณ์ สัญญา จากนั้นเวลา 13:00–13:30 จะเป็นเสวนาหัวข้อ “Superhuman Next Gen: เมื่อเราดีไซน์พันธุกรรมได้เหมือนเลือกตัวละครในเกม” โดย นพ.ชัชพล เกียรติขจรธาดา (หมอเอ้ว) อินฟลูเอนเซอร์สายเทคโนโลยีและอนาคตจาก The Sci-Tech Guru ร่วมกับ นพ.วุทธิชาติ กมลวิศิษฎ์ กุมารแพทย์โรคพันธุกรรม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และมี อ้อ วัชราภรณ์ สัญญา เป็นผู้ดำเนินรายการเช่นเดิม
13:30–14:00 จะเป็นการพาเหรดของผู้เข้าร่วมกิจกรรม Cosplay และ 14:00–17:30 จะเป็นกิจกรรม Geno-Fusion: Decode your DNA, Design your Style ซึ่งเป็นการเดินโชว์ ตอบคำถามคณะกรรมการ และประกาศผลรางวัลต่าง ๆ ของการแข่งขัน
สำหรับใครที่สนใจ งาน GENOMICS DAY 2026 : From Legacy to Liberty จะจัดขึ้นในวันที่ 25–26 เมษายน 2026 เวลา 11.00–18.00 ณ โซน Eden 1 ชั้น G ศูนย์การค้า เซ็นทรัลเวิลด์ โดยเปิดให้เข้าชมฟรีตลอดทั้งงาน ซึ่งในแง่หนึ่ง มันอาจเป็นโอกาสไม่บ่อยนักที่เราจะได้เห็น “โครงสร้างพื้นฐานของอนาคตทางการแพทย์” ถูกแปลงให้กลายเป็นประสบการณ์ที่จับต้องได้
สุดท้ายแล้ว งานนี้อาจไม่ได้ให้คำตอบทั้งหมดเกี่ยวกับ DNA หรือ Genomics แต่สิ่งที่มันพยายามทำคือการตั้งคำถามใหม่กับผู้เข้าร่วม ว่าในโลกที่เรารู้จักตัวเองลึกถึงระดับโมเลกุลมากขึ้นเรื่อย ๆ เราจะเลือกใช้ความรู้นั้นเพื่อกำหนดอนาคตของตัวเองอย่างไร และนี่อาจเป็นคำถามที่สำคัญกว่าตัวเทคโนโลยีเสียอีก
สามารถติดตามข่าวสารได้จาก Genomics Thailand
เรียบเรียงโดย ทีมงาน Spaceth.co
