หลังจากที่การปล่อยภารกิจ Artemis II สำเร็จ เดินทางขึ้นสู่อวกาศแล้ว SLS พาลูกเรือ Artemis II เริ่มต้นการเดินทางสู่ดวงจันทร์ ยาน Orion ก็เริ่มเข้าสู่ช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดช่วงหนึ่งของภารกิจ นั่นคือการทดสอบ Proximity Operations ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อจำลองสถานการณ์การควบคุมยานอวกาศเมื่ออยู่ใกล้วัตถุอีกชิ้นหนึ่งในอวกาศ โดยเฉพาะสำหรับภารกิจในอนาคตที่ต้องมีการ Rendezvous และ Docking ในวงโคจรรอบดวงจันทร์
เวลา 50 นาทีหลังจากการปล่อย ยาน Orion นั้นยังคงเชื่อมต่ออยู่กับจรวดท่อนที่สอง ICPS โดยตัวเครื่องยนต์ได้จุดเครื่องอีกครั้งเพื่อทำ Perigee Raise Manuver ยกจุดใกล้โลกของวงโคจรจาก 9 กิโลเมตรเป็น 110 กิโลเมตร หลังจากนั้น 1 ชั่วโมง 47 นาทีหลังจากการปล่อย ICPS ได้จุดเครืองยนต์อีกครั้งเพื่อทำ Apogee Raise Burn เพื่อให้เป็นเป็นวงโคจรมีความรีสูง โดย ณ ตอนนี้วงโคจรของยาน Orion จะมีจุดไกลโลกหรือ Apogee อยู่ที่ 70,361 กิโลเมตร
ผลจากการจุดเครื่องยนต์ทั้งสองรอบหลังการปล่อยนั้นทำให้ ณ ตอนนี้ยาน Orion มีค่าวงโคจรอยู่ที่ Perigee 110 กิโลเมตร และ Apogee อยู่ที่ 70,361 กิโลเมตร
ยาน Orion หลังจากเข้าสู่วงโคจรแบบวงรีสูงรอบโลกแล้ว ตัวยานได้เชื่อมต่อตัวเองเข้ากับระบบ Deep Space Network ซึ่งเป็นเครือข่ายสื่อสารอวกาศห้วงลึกของ NASA ทำให้นี่นับเป็นภารกิจแรกนับตั้งแต่โครงการ Apollo ที่มีการใช้ Deep Space Network ในภารกิจแบบมีลูกเรือ โดยตัวยาน ได้เชื่อมต่อกับจาน DSN ที่สเปน และเครือข่ายดาวเทียม Tracking and Data Relay Satellites หรือ TDRS ของ NASA ทำให้เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การปล่อยที่เราได้เห็นภาพลูกเรือในยานชัด ๆ และภารกิจแรกหลังจากนั้นของพวกเขาก็คือการทำการทดสอบ Proximity Operations นั่นเอง
การทดสอบ Proximity Operations
เวลา 3 ชั่วโมง 23 นาทีหลังการปล่อย หรือประมาณ 09:00 ตามเวลาประเทศไทย วันที่ 2 เมษายน 2026 ยาน Orion ได้แยกตัวออกจากจรวดท่อนที่สอง ICPS ได้สำเร็จ ขณะนั้นตัวยานอยู่ห่างจากโลกประมาณ 20,000 กิโลเมตร การแยกตัวครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการทดสอบ โดย ICPS ซึ่งเพิ่งทำหน้าที่เป็นตัวพายานขึ้นสู่วงโคจร จะกลายมาเป็น “เป้าหมาย” สำหรับการควบคุมยานทันที
ลำดับการทดสอบเริ่มต้นจากการที่ Orion ทำการหมุนตัวแบบอัตโนมัติหรือ Backflip เพื่อหันกลับไปยัง ICPS ก่อนจะหยุดการเคลื่อนที่สัมพัทธ์ที่ระยะประมาณ 300 ฟุต หรือราว 90 เมตร ในบริบทของอวกาศ การ “หยุด” ในลักษณะนี้ไม่ได้หมายถึงการหยุดนิ่งแบบบนโลก แต่คือการทำให้ความเร็วสัมพัทธ์ระหว่างยานทั้งสองเป็นศูนย์ ซึ่งต้องอาศัยการควบคุม Thruster อย่างละเอียด เพราะไม่มีแรงต้านจากสิ่งแวดล้อมมาช่วยชะลอการเคลื่อนที่ โดยยาน Orion ใช้ระบบ Reaction Control System หรือ RCS จำนวนถึง 24 ตัว สำหรับควบคุมทิศทางและการเคลื่อนที่อย่างละเอียดในทุกแกน
หลังจากเข้าสู่ตำแหน่งเริ่มต้น ลูกเรือจึงเริ่มเข้าควบคุมยานด้วยตัวเองผ่านระบบ Hand Controller เพื่อทดสอบการตอบสนองของยานต่อ Input ของมนุษย์ โดยนักบินอวกาศ Victor Glover ผู้รับผิดชอบการบังคับยานในการทดสอบครั้งนี้ ได้รายงานว่า การควบคุมในแกน Roll ค่อนข้างช้า ขณะที่ Pitch และ Yaw ทำงานได้ดีมาก ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการประเมินพฤติกรรมของยานในสภาพไร้แรงเสียดทาน และช่วยให้วิศวกรเข้าใจ Dynamic ของยานในสถานการณ์จริง
เวลา 09:10 ภาพของ ICPS ที่ปรากฏผ่านกล้องบน Orion กลายเป็น Reference หรือจุดอ้างอิงเพียงอย่างเดียวที่ลูกเรือใช้ในการควบคุมยาน ซึ่งสะท้อนข้อจำกัดสำคัญของการนำทางในอวกาศลึก ที่ไม่มี GPS หรือระบบภาคพื้นช่วยเหลือ ทุกการตัดสินใจต้องอาศัย Sensor และการรับรู้ของมนุษย์ร่วมกับระบบบนยาน
ต่อมาเวลา 09:22 หรือ 3 ชั่วโมง 40 นาทีหลังการปล่อย ลูกเรือเริ่มนำ Orion เข้าใกล้ ICPS มากขึ้นจนถึงระยะประมาณ 30 เมตร ซึ่งถือว่าใกล้มากในบริบทของการบินอวกาศ และเป็นช่วงที่เริ่มเข้าสู่การทดสอบ Fine Control อย่างแท้จริง โดยเป้าหมายคือการเข้าใกล้ให้ได้ถึงระยะประมาณ 9 เมตร
เวลา 09:34 ยาน Orion สามารถเข้าใกล้ ICPS ได้ถึงระยะประมาณ 10 เมตรได้สำเร็จ โดย Victor Glover รายงานว่า “That’s very responsive” สะท้อนให้เห็นว่าระบบควบคุมของยานมีความแม่นยำและตอบสนองได้ดีกว่าที่คาดการณ์ไว้ ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญของการพัฒนา Orion สำหรับภารกิจในอนาคตที่ต้อง Docking กับยานลำอื่นในวงโคจรดวงจันทร์
หลังจากนั้นเวลา 09:38 หรือประมาณ 4 ชั่วโมงหลังการปล่อย ลูกเรือได้เสร็จสิ้นการทดสอบ Proximity Operations ช่วงแรก และทำการถอยยานออกจาก ICPS ก่อนที่จะทำการ Thermal Turn เพื่อเปลี่ยน Orientation ของตัวเอง เปิดโอกาสให้ Orion ทดสอบการควบคุมในอีกมุมหนึ่งของยาน
เข้าสู่ช่วงท้ายของการทดสอบ เวลาประมาณ 09:52 นับเป็นเวลา 4 ชั่วโมง 20 นาทีหลังการปล่อย ลูกเรือยังคงดำเนินการทดสอบการควบคุมในหลายแกน รวมถึงการทดสอบ Yaw และ 7 Degrees of Freedom ซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของการทำ Rendezvous และ Docking ในอวกาศ การทดสอบทั้งหมดกินเวลาประมาณ 70 นาที และครอบคลุมทั้งการควบคุมแบบ Translation และ Rotation ในหลายสถานการณ์
ท้ายที่สุด เวลา 10:00 นับเป็นเวลา 4 ชั่วโมง 28 นาทีหลังการปล่อย การทดสอบ Proximity Operations ได้เสร็จสิ้นลงอย่างสมบูรณ์ ยาน Orion ค่อย ๆ ถอยออกจาก ICPS การทดสอบครั้งนี้แม้จะใช้เวลาเพียงราว 70 นาที แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือการพิสูจน์ว่า Orion และลูกเรือสามารถควบคุมยานได้อย่างแม่นยำในสภาพแวดล้อมที่ไม่มีตัวช่วยพื้นฐานของโลก และที่สำคัญ มันคือการวางรากฐานสำหรับภารกิจในอนาคต ที่ยานอวกาศจะต้องทำงานร่วมกันเป็นระบบ
เวลา 4 ชั่วโมง 51 นาทีหลังการปล่อย ยาน Orion ได้ทำการ Burn เครื่องยนต์หนึ่งครั้งเพื่อทำ Upper Stage Sepration เพื่อหนีออกจากตัว ICPS ให้ทิศทางการโคจรไม่เจอกันโดยสมบูรณ์ ซึ่งตัว ICPS ก็จะทีการ Burn ตัวเองด้วยเช่นกัน เพื่อให้ตกกลับลงสู่โลกไม่กลายเป็นขยะอวกาศ โดยก่อนการ Burn ตัว ICPS จะปล่อยดาวเทียม CubeSat จำนวน 4 ตัวที่ติดไปด้วย ซึ่งมีรายงานว่าการปล่อยสำเร็จไปได้ด้วยดี
มีรายละเอียดเพิ่มเติมคือ ณ ช่วงเวลาหลังจากนั้นลูกเรือ Christina Koch ได้ข้อความช่วยเหลือจาก Houston ในการซ่อมแซม Universal Waste Management System หรือห้องน้ำบนยาน Orion ที่เราได้สรุปไว้ในบทความ สรุปเหตุการณ์ส้วมในยาน Orion พัง ซึ่งผลออกมาคือห้องน้ำกลับมาใช้ได้ตามปกติอีกครั้ง และลูกเรือได้เข้านอนในช่วงประมาณ 9 ชั่วโมงหลังจากการปล่อย ซึ่งตรงกับเวลาประมาณ 15:00 ตามเวลาประเทศไทย
Perigee Rise Burn จุดเครื่องยนต์ปรับวงโคจร
การทำ Perigee Raise Burn เป็นการปรับวงโคจรเพื่อให้จุดใกล้โลกหรือ Perigee นั้นสูงขึ้น การ Burn เกิดขึ้น 13 ชั่วโมง 30 นาทีหลังจากการปล่อย ตรงกับช่วง 19:07 ตามเวลาประเทศไทย โดยจะเป็นการจุดเครื่องยนต์ ณ จุด Apogee ซึ่งเป็นจุดที่อยู่ไกลโลกมากที่สุดที่ 70,145 กิโลเมตร
ลูกเรือที่นอนหลับพักผ่อนไปได้ประมาณ 3 ชั่วโมงจะต้องตื่นขึ้นมาเพื่อคอย Monitor สถานการณ์ โดยการ Burn รอบนี้ได้เปลี่ยน Perigee จาก 110 กิโลเมตรให้สูงขึ้นเป็น 191 กิโลเมตร ซึ่งจะเป็นระดับความสูงที่เมื่อตัวยาน Orion โคจรกลับมาที่จุดนี้อีกครั้ง จะเป็นการทำ Trans-Lunar Injection หรือ TLI ซึ่งเป็นการการจุดเครื่องยนต์เพื่อไปยังดวงจันทร์ ซึ่งผลอกมาคือประสบความสำเร็จดี หลังจากนั้นลูกเรือก็เข้าสู่การพักผ่อนต่อเพื่อเตรียมเริ่มต้นวันที่สอง ซึ่งมีกิจกรรมสำคัญคือการเตรียมตัวสำหรับทำ TLI นั่นเอง
Artemis II วันที่ 1: ยาน Orion แยกตัวกับ ICPS ทดสอบ Proximity Operations และ Apogee Rise Burn
Artemis II วันที่ 2: จุดเครื่อง TLI สำเร็จ เริ่มต้นเดินทางสู่ดวงจันทร์
Artemis II วันที่ 3: อีกครึ่งทางถึงดวงจันทร์ และส้วมพังอีกแล้ว
Artemis II วันที่ 4: เตรียมพร้อม บินโฉบดวงจันทร์
Artemis II วันที่ 5: เดินทางถึงดวงจันทร์แล้ว เตรียมเริ่มต้นการสำรวจ
Artemis II วันที่ 6: เข้าใกล้ดวงจันทร์มากที่สุด ศึกษาและเก็บข้อมูลวิทยาศาสตร์
สรุปรายละเอียดทั้งหมดที่ควรรู้ของ Artemis II ปล่อยวันไหน เดินทางอย่างไร ลำดับเหตุการณ์
เรียบเรียงโดย ทีมงาน Spaceth.co
* ตัวเลขในบทความ ระยะห่าง วงโคจร อ้างอิงจากข้อมูล Ephemeris หลังจากการทำ Trans-Lunar Injection ที่ถูกปล่อยออกมาโดย NASA และอยู่ในฐานข้อมูล JPL Horizons คำพูดของลูกเรือ และบทสนทนาระหว่างลูกเรือและ Mission Control ถอดมาจากถ่ายทอดสดของ NASA TV
